Refranes en ladino

Even if your enemy is but an ant, consider them a camel; do not underestimate them.

Düşmanın karınca bile olsa, onu deve say; küçümseme.

Incluso si tu enemigo no es más que una hormiga, considéralo un camello; no los subestimes.

גם אם האויב שלכם אינו אלא נמלה, החשיבו אותו כגמל; אל תזלזלו בו.

Même si votre ennemi n'est qu'une fourmi, considérez-le comme un chameau ; ne le sous-estimez pas.

Anche se il tuo nemico non è che una formica, consideralo un cammello; non sottovalutarlo.

Mesmo que seu inimigo seja apenas uma formiga, considere-o um camelo; não os subestime.

Ακόμα κι αν ο εχθρός σου δεν είναι παρά ένα μυρμήγκι, θεώρησέ τον καμήλα. Μην τον υποτιμάς.

حتى لو كان عدوك مجرد نملة، اعتبرهم جملًا ؛ لا تقلل من شأنهم.

Every person who strives to be just and not to cause anyone harm or displeasure.

Adil olmaya çalışan ve kimseye zarar ve gönül kırgınlığı vermeyen her insan.

Toda persona que procura ser justa y no causar a nadie daño ni disgusto.

כל אדם שמשתדל להיות צודק ולא לגרום לאיש נזק וטרדה.

Toute personne qui s'efforce d'être juste et de ne causer à personne ni tort ni déplaisir.

Ogni persona che si sforza di essere giusta e di non causare a nessuno danno o dispiacere.

Toda pessoa que procura ser justa e não causar a ninguém dano nem desgosto.

Κάθε άνθρωπος που προσπαθεί να είναι δίκαιος και να μην προξενεί σε κανέναν βλάβη και δυσαρέσκεια.

كل إنسان يسعى إلى أن يكون عادلًا وألا يُلحق بأحد ضررًا أو استياءً.

As they see you, so they treat you.

Seni nasıl görürlerse sana öyle davranırlar.

Según te ven, así te tratan.

כפי שרואים אותך, כך מתייחסים אליך.

Selon ce qu'ils voient de toi, ainsi ils te traitent.

Come ti vedono, così ti trattano.

Conforme te veem, assim te tratam.

Όπως σε βλέπουν, έτσι σου φέρονται.

كما يرونك هكذا يعاملونك.

The dog mocks the old wolf.

Köpek yaşlı kurtla alay eder.

El perro se burla del lobo viejo.

הכלב לועג לזאב הזקן.

Le chien se moque du vieux loup.

Il cane si fa beffe del vecchio lupo.

O cão zomba do lobo velho.

Ο σκύλος κοροϊδεύει τον γέρο λύκο.

الكلب يسخر من الذئب العجوز.

A donkey with gold reaches everything.

Altın yüklü eşek her şeye ulaşır.

Asno con oro alcanza todo.

חמור עם זהב משיג הכול.

Un âne chargé d'or atteint tout.

Asino con l'oro raggiunge tutto.

Burro com ouro alcança tudo.

Γάιδαρος με χρυσό τα καταφέρνει όλα.

الحمار المحمّل بالذهب يبلغ كل شيء.

The daughter-in-law sweeps as the mother-in-law sees fit.

Gelin, kayınvalidenin gördüğü gibi süpürür.

Barre la nuera como ve la suegra.

הכלה מטאטאת כפי שהחמות רואה.

La belle-fille balaie comme la belle-mère le voit.

La nuora spazza come la vede la suocera.

A nora varre como a sogra vê.

Η νύφη σκουπίζει όπως τη βλέπει η πεθερά.

الكنة تكنس كما تراها الحماة.

When the cat fights, leave one face for peace (leave room to make peace afterwards).

Kedi kavga ettiğinde, barış için bir yüz bırakın (daha sonra barışmak için yer bırakın).

Cuando el gato pelea, deja una cara por la paz (deja espacio para hacer las paces después).

כשהחתול נלחם, השאירו פרצוף אחד לשלווה (השאירו מקום לעשות שלום אחר כך).

Lorsque le chat se bat, laissez un visage pour la paix (laissez de la place pour faire la paix par la suite).

Quando il gatto combatte, lascia una faccia per la pace (lascia spazio per fare la pace in seguito).

Quando o gato brigar, deixe um rosto para a paz (deixe espaço para fazer as pazes depois).

Όταν η γάτα τσακώνεται, αφήστε ένα πρόσωπο για την ειρήνη (αφήστε χώρο για να κάνετε ειρήνη μετά).

عندما تتشاجر القطة، اترك وجهًا واحدًا للسلام (اترك مجالًا لصنع السلام بعد ذلك).

Better shame on the face than pain in the heart.

Yüzde utanç, kalpte acıdan yeğdir.

Más vale vergüenza en cara que dolor de corazón.

עדיף בושה בפנים מכאב בלב.

Mieux vaut la honte au visage que la douleur au cœur.

Meglio la vergogna in faccia che il dolore al cuore.

Mais vale vergonha na cara do que dor no coração.

Καλύτερα ντροπή στο πρόσωπο παρά πόνος στην καρδιά.

خجل في الوجه خير من ألم في القلب.

Those who love each other fit in a small place.

Birbirini seven küçük yere sığar.

El que bien se quiere en poco lugar cabe.

מי שאוהבים זה את זה נכנסים במקום קטן.

Ceux qui s'aiment tiennent dans un petit espace.

Chi si vuole bene sta in poco spazio.

Quem bem se quer em pouco lugar cabe.

Όσοι αγαπιούνται χωρούν σε λίγο χώρο.

من يتحابان يسعهما مكان صغير.

Do not leave to others what you can already do yourself.

Kendi yapabileceğini başkasının eline bırakma.

No dejes en manos de otros hacer lo que ya puedes hacer tú mismo.

אל תשאיר בידי אחרים לעשות את מה שאתה כבר יכול לעשות בעצמך.

Ne laisse pas à d'autres le soin de faire ce que tu peux déjà faire toi-même.

Non lasciare in mano ad altri ciò che puoi già fare da solo.

Não deixes nas mãos de outros fazer o que já podes fazer tu mesmo.

Μην αφήνεις σε άλλους να κάνουν ό,τι μπορείς ήδη να κάνεις μόνος σου.

لا تترك للآخرين فعل ما تستطيع فعله بنفسك.

From a flea they make a camel.

Pireden deve yaparlar.

De una pulga hacen un camello.

מפרעוש עושים גמל.

D'une puce, ils font un chameau.

Da una pulce fanno un cammello.

De uma pulga fazem um camelo.

Από έναν ψύλλο κάνουν καμήλα.

يصنعون من البرغوث جملاً.

Don't speak ill of the day until night has fallen.

Gece olmadan günün kötülüğünü söyleme.

No hables mal del día hasta que anochezca.

אל תדבר רעה על היום עד שיחשיך.

Ne dis pas de mal de la journée avant que la nuit ne soit tombée.

Non parlare male del giorno finché non fa notte.

Não fales mal do dia até que anoiteça.

Μη μιλάς άσχημα για τη μέρα μέχρι να νυχτώσει.

لا تتحدث بسوء عن النهار حتى يحلّ الليل.

One hand washes the other, and both wash the face.

Bir el diğerini yıkar, iki el de yüzü yıkar.

Una mano lava la otra y las dos lavan la cara.

יד אחת רוחצת את השנייה, ושתיהן רוחצות את הפנים.

Une main lave l'autre et les deux lavent le visage.

Una mano lava l'altra e tutte e due lavano il viso.

Uma mão lava a outra e as duas lavam o rosto.

Ένα χέρι πλένει το άλλο και τα δύο πλένουν το πρόσωπο.

اليد تغسل اليد، والاثنتان تغسلان الوجه.

A pocket without money is like a tree without fruit.

Parasız cep, meyvesiz ağaç gibidir.

Bolsillo sin dinero es como árbol sin fruta.

כיס בלי כסף הוא כמו עץ בלי פרי.

Une poche sans argent est comme un arbre sans fruit.

Una tasca senza soldi è come un albero senza frutti.

Bolso sem dinheiro é como árvore sem fruto.

Τσέπη χωρίς λεφτά είναι σαν δέντρο χωρίς καρπό.

جيب بلا مال كشجرة بلا ثمر.

A woman is like a grape: if you treat her well she becomes wine, and if you do not treat her well she becomes vinegar.

Kadın üzüm gibidir; iyi bakarsan şarap olur, iyi bakmazsan sirke olur.

La mujer es como la uva: si la cuidas bien se hace vino, y si no la cuidas bien se hace vinagre.

אישה היא כמו ענבים: אם תשמור עליה היטב היא הופכת ליין, ואם לא תשמור עליה היטב היא הופכת לחומץ.

La femme est comme le raisin : si tu la traites bien, elle devient du vin, et si tu ne la traites pas bien, elle devient du vinaigre.

La donna è come l'uva: se la tratti bene diventa vino, e se non la tratti bene diventa aceto.

A mulher é como a uva: se a tratares bem, torna-se vinho, e se não a tratares bem, torna-se vinagre.

Η γυναίκα είναι σαν το σταφύλι: αν τη φροντίσεις καλά γίνεται κρασί, κι αν δεν τη φροντίσεις καλά γίνεται ξίδι.

المرأة كالعنب: إن أحسنت معاملتها صارت نبيذًا، وإن لم تحسن معاملتها صارت خلًا.

He who knocks on the door gets an answer.

Kapıyı çalan cevap alır.

El que golpea la puerta recibe respuesta.

מי שדופק בדלת מקבל תשובה.

Celui qui frappe à la porte reçoit une réponse.

Chi bussa alla porta riceve una risposta.

Quem bate à porta recebe resposta.

Όποιος χτυπά την πόρτα παίρνει απάντηση.

من يطرق الباب يتلقَّ ردًّا.

From a wife and a neighbor, nothing stays hidden.

Karıdan ve komşudan hiçbir şey saklı kalmaz.

De la mujer y del vecino nada queda guardado.

מהאישה ומהשכן שום דבר לא נשאר חבוי.

De la femme et du voisin rien ne reste caché.

Dalla moglie e dal vicino nulla resta nascosto.

Da mulher e do vizinho nada fica guardado.

Από τη γυναίκα και τον γείτονα τίποτα δεν μένει κρυφό.

لا شيء يبقى مخفيًا عن الزوجة والجار.

The lazy tailor loses the needle and the thimble.

Tembel terzi iğnesini de yüksüğünü de kaybeder.

El sastre perezoso pierde la aguja y el dedal.

החייט העצלן מאבד את המחט ואת הכובעון.

Le tailleur paresseux perd l'aiguille et le dé.

Il sarto pigro perde l'ago e il ditale.

O alfaiate preguiçoso perde a agulha e o dedal.

Ο τεμπέλης ράφτης χάνει τη βελόνα και τη δαχτυλήθρα.

الخياط الكسول يضيّع الإبرة والكشتبان.