Refranes en ladino

May you live,bring up and grow like the little fish in sweet waters.

Tatlı sulardaki küçük balıklar gibi yaşa, büyüt, büyüt.

Que vivas, crezcas y crezcas como los pececitos en aguas dulces.

מי ייתן ותחיה, תגדל ותגדל כמו הדג הקטן במים מתוקים.

Puissiez-vous vivre,élever et grandir comme les petits poissons dans les eaux douces.

Possa tu vivere,crescere e crescere come il piccolo pesce in acque dolci.

Que você viva,crie e cresça como o peixinho em águas doces.

Είθε να ζήσεις,να μεγαλώσεις και να μεγαλώσεις όπως τα μικρά ψάρια στα γλυκά νερά.

قد تعيش وتربي وتنمو مثل الأسماك الصغيرة في المياه الحلوة.

When the work talks,words are unnecessary.

İş konuşurken kelimeler gereksizdir.

Cuando el trabajo habla,las palabras son innecesarias.

כשהעבודה מדברת,מילים אינן נחוצות.

Lorsque le travail parle,les mots sont inutiles.

Quando il lavoro parla,le parole non sono necessarie.

Quando o trabalho fala,as palavras são desnecessárias.

Όταν η εργασία μιλάει,τα λόγια είναι περιττά.

عندما يتحدث العمل، تكون الكلمات غير ضرورية.

Talking a lot makes the mouth big.

Çok konuşmak ağzı büyütür.

El hablar mucho hace la boca grande.

הדיבור הרב עושה את הפה גדול.

Parler beaucoup agrandit la bouche.

Parlare molto fa la bocca grande.

Falar muito faz a boca grande.

Το πολύ μίλημα κάνει το στόμα μεγάλο.

كثرة الكلام تجعل الفم كبيرًا.

They promised him Rachel, they gave him Leah.

Ona Rachel'a söz verdiler, Leah'yı verdiler.

Le prometieron a Raquel, le dieron a Lea.

הבטיחו לו את רחל, נתנו לו את לאה.

Ils lui ont promis Rachel, ils lui ont donné Léa.

Gli promisero Rachel, gli diedero Leah.

Prometeram-lhe Raquel, deram-lhe Lia.

Του υποσχέθηκαν τη Ραχήλ, του έδωσαν τη Λεία.

وعدوه راشيل، وأعطوه ليا.

May you live, grow and flourish like a little fish in fresh waters. Amen.

Tatlı sularda küçük bir balık gibi yaşayın, büyüyün ve gelişin. Amin.

Que vivas, crezcas y florezcas como un pececito en aguas dulces. Amén.

מי ייתן ותחיה, תגדל ותשגשג כמו דג קטן במים מתוקים. אמן.

Puissiez-vous vivre, grandir et vous épanouir comme un petit poisson dans les eaux douces. Amen.

Che tu possa vivere, crescere e fiorire come un piccolo pesce in acque dolci. Amen.

Que você viva, cresça e floresça como um peixinho em águas doces. Amém.

Είθε να ζήσεις, να μεγαλώσεις και να ανθίσεις σαν μικρό ψάρι σε γλυκό νερό. Αμήν.

قد تعيش وتنمو وتزدهر مثل سمكة صغيرة في المياه العذبة. آمين.

Don't do to the one in front of you what you don't like yourself.

Önünüzdekine kendinizden hoşlanmadığınız şeyi yapmayın.

No le hagas al que tienes delante lo que no te gusta.

אל תעשה לזה שלפניך מה שאתה לא אוהב בעצמך.

Ne faites pas à celui qui est en face de vous ce que vous n'aimez pas vous-même.

Non fare a chi hai davanti quello che non ti piace.

Não faça ao que está à sua frente o que você não gosta de si mesmo.

Μην κάνεις σε αυτόν που είναι μπροστά σου αυτό που δεν σου αρέσει ο εαυτός σου.

لا تفعل مع الشخص الذي أمامك ما لا يعجبك.

Money is earned with money.

Para para kazandırır.

El dinero se gana con dinero.

כסף מרוויחים בכסף.

L'argent se gagne avec de l'argent.

I soldi si fanno con i soldi.

Dinheiro ganha-se com dinheiro.

Τα λεφτά κερδίζονται με λεφτά.

المال يُكسب بالمال.

Stay with those who bite, not with those who have been bitten.

Isıranlarla ol, ısırılanlarla değil.

Quédate con los que muerden y no con los que han sido mordidos.

היה עם אלה שנושכים ולא עם אלה שננשכו.

Reste avec ceux qui mordent, pas avec ceux qui ont été mordus.

Stai con quelli che mordono e non con quelli che sono stati morsi.

Fica com os que mordem e não com os que foram mordidos.

Μείνε με αυτούς που δαγκώνουν και όχι με αυτούς που δαγκώθηκαν.

كن مع الذين يعضّون لا مع الذين عُضّوا.

Marry off your daughter as you can, your son as you wish.

Kızını gücün yettiği gibi, oğlunu istediğin gibi evlendir.

Cásala a tu hija como puedes, a tu hijo como quieres.

השא את בתך כפי יכולתך, ואת בנך כפי רצונך.

Marie ta fille comme tu peux, ton fils comme tu veux.

Sposa tua figlia come puoi, tuo figlio come vuoi.

Casa a tua filha como podes, o teu filho como queres.

Παντρεψε την κόρη σου όπως μπορείς, τον γιο σου όπως θέλεις.

زوّج ابنتك كما تستطيع وابنك كما تشاء.

God is slow, but He is not forgetful.

Tanrı geç kalır ama unutmaz.

Dios es tardío pero no es olvidadizo.

אלוהים מאחר אך אינו שוכח.

Dieu est lent, mais il n'oublie pas.

Dio è lento, ma non dimentica.

Deus é tardio, mas não é esquecido.

Ο Θεός αργεί, αλλά δεν ξεχνά.

الله متأخر لكنه لا ينسى.

You don't look at a bride nor at a lace in a candlelight.

Mum ışığında bir geline ya da bir dantele bakmazsın.

No miras a una novia ni a un encaje a la luz de las velas.

לא מסתכלים על כלה או על תחרה באור נרות.

Vous ne regardez pas une mariée ni une dentelle à la lumière d'une bougie.

Non guardi una sposa né un merletto a lume di candela.

Você não olha para uma noiva nem para um laço à luz de velas.

Δεν κοιτάς μια νύφη ούτε μια δαντέλα στο φως των κεριών.

لا تنظر إلى العروس ولا إلى الدانتيل على ضوء الشموع.

When the cat is away, the mice dance.

Kedi uzaktayken fareler dans eder.

Cuando el gato no está, los ratones bailan.

כשהחתול לא נמצא, העכברים רוקדים.

Lorsque le chat est absent, les souris dansent.

Quando il gatto non c'è, i topi ballano.

Quando o gato está fora, os ratos dançam.

Όταν η γάτα λείπει, τα ποντίκια χορεύουν.

عندما تكون القطة بعيدة، ترقص الفئران.

To say everything to someone's face, you need a borrowed mouth.

Birinin yüzüne her şeyi söylemek için, ödünç alınmış bir ağza ihtiyacınız var.

Para decir todo a la cara de alguien, necesitas una boca prestada.

כדי לומר הכל לפנים של מישהו, אתה צריך פה שאול.

Pour tout dire au visage de quelqu'un, il faut une bouche empruntée.

Per dire tutto in faccia a qualcuno, hai bisogno di una bocca presa in prestito.

Para dizer tudo na cara de alguém, você precisa de uma boca emprestada.

Για να πεις τα πάντα κατάμουτρα σε κάποιον, χρειάζεσαι ένα δανεικό στόμα.

لكي تقول كل شيء في وجه شخص ما، فأنت بحاجة إلى فم مستعار.

A woman is not a shirt to be changed.

Bir kadın değiştirilecek bir gömlek değildir.

Una mujer no es una camisa para cambiarse.

אישה היא לא חולצה שצריך להחליף.

Une femme n'est pas une chemise à changer.

Una donna non è una camicia da cambiare.

Uma mulher não é uma camisa a ser trocada.

Μια γυναίκα δεν είναι ένα πουκάμισο που πρέπει να αλλάξει.

المرأة ليست قميصًا يمكن تغييره.

Put a golden pack-saddle on a donkey; it does not change, it always stays a donkey.

Eşeğe altın semer vur, değişmez, hep eşek kalır.

Ponle al asno albarda de oro, no cambia, siempre queda asno.

שים על החמור אוכף זהב, הוא לא משתנה, תמיד נשאר חמור.

Mets un bât d'or à l'âne, il ne change pas, il reste toujours un âne.

Metti al somaro un basto d'oro, non cambia, resta sempre somaro.

Põe no burro uma albarda de ouro, não muda, fica sempre burro.

Βάλε στο γάιδαρο χρυσό σαμάρι, δεν αλλάζει, μένει πάντα γάιδαρος.

ضع على الحمار سرجًا من ذهب، لا يتغير، يبقى دائمًا حمارًا.

We remained beside the waters. (uncertain)

Suların kıyısında kaldık.

Nos quedamos junto a las aguas.

נשארנו ליד המים.

Nous sommes restés près des eaux.

Siamo rimasti accanto alle acque.

Ficámos junto às águas.

Μείναμε δίπλα στα νερά.

بقينا بجانب المياه.

He who does not want a father-in-law/in-laws demands a large dowry and trousseau.

Kayınpeder/kayınvalide istemeyen, çok çeyiz ve eşya ister.

Quien no quiere consuegrar pide mucha dote y ajuar.

מי שאינו רוצה להתחתן מבקש נדוניה וציוד רב.

Qui ne veut pas devenir beau-parent demande une grosse dot et un grand trousseau.

Chi non vuole imparentarsi chiede molta dote e corredo.

Quem não quer aparentar-se pede muito dote e enxoval.

Όποιος δεν θέλει να συμπεθερέψει ζητά πολλή προίκα και τραπεζομάντιλα.

من لا يريد المصاهرة يطلب مهرًا وجهازًا كثيرًا.

God takes pity on whoever marries and builds.

Evlenen ve inşa edene Tanrı merhamet eder.

A quien se casa y fragua Dios lo apiada.

מי שמתחתן ובונה, אלוהים מרחם עליו.

À celui qui se marie et bâtit, Dieu fait miséricorde.

Chi si sposa e costruisce, Dio ne ha pietà.

Quem se casa e constrói, Deus se compadece dele.

Όποιον παντρεύεται και χτίζει, ο Θεός τον σπλαχνίζεται.

من يتزوج ويبني يرحمه الله.