The proverbs of Ladino Forever: sayings from the Sephardic kitchen table, the wisdom of our grandmothers in Judeo-Spanish, each with its meaning in English and up to six more languages.
Dime ken es tu amigo i te dire ken sos tu
Tell me who your friend is and I will tell you who you are.
Marido selozo no tiene repozo
A jealous husband has no rest.
Kıskanç kocanın rahatı yoktur.
Marido celoso no tiene reposo.
בעל קנאי אין לו מנוחה.
Mari jaloux n'a pas de repos.
Marito geloso non ha riposo.
Marido ciumento não tem descanso.
Ο ζηλιάρης άντρας δεν έχει ησυχία.
الزوج الغيور لا راحة له.
De la mujer i del vizino nada no keda guadrado
From a wife and a neighbor, nothing stays hidden.
Karıdan ve komşudan hiçbir şey saklı kalmaz.
De la mujer y del vecino nada queda guardado.
מהאישה ומהשכן שום דבר לא נשאר חבוי.
De la femme et du voisin rien ne reste caché.
Dalla moglie e dal vicino nulla resta nascosto.
Da mulher e do vizinho nada fica guardado.
Από τη γυναίκα και τον γείτονα τίποτα δεν μένει κρυφό.
لا شيء يبقى مخفيًا عن الزوجة والجار.
No te burles del d'enfrente, ke te viene a la kavesa
Do not mock the one across from you, for it will come to your head.
Karşındakiyle alay etme, başına gelir.
No te burles del de enfrente, que te viene a la cabeza.
אל תלעג לזה שמולך, כי זה יבוא על ראשך.
Ne te moque pas de celui d'en face, car cela te retombera sur la tête.
Non prendere in giro quello di fronte, perché ti ricadrà in testa.
Não zombes do da frente, que te cai na cabeça.
Μην κοροϊδεύεις τον απέναντι, γιατί θα έρθει στο κεφάλι σου.
لا تسخر من الذي أمامك، فسيقع على رأسك.
El shastre haragan piedre la alguja i el dedal
The lazy tailor loses the needle and the thimble.
Tembel terzi iğnesini de yüksüğünü de kaybeder.
El sastre perezoso pierde la aguja y el dedal.
החייט העצלן מאבד את המחט ואת הכובעון.
Le tailleur paresseux perd l'aiguille et le dé.
Il sarto pigro perde l'ago e il ditale.
O alfaiate preguiçoso perde a agulha e o dedal.
Ο τεμπέλης ράφτης χάνει τη βελόνα και τη δαχτυλήθρα.
الخياط الكسول يضيّع الإبرة والكشتبان.
Kada uno en su kaza i El Dio en la de todos
Each one in his own house, and God in everyone's.
Herkes kendi evinde, Tanrı ise herkesin evinde.
Cada uno en su casa y Dios en la de todos.
כל אחד בביתו, ואלוהים בבית של כולם.
Chacun chez soi, et Dieu chez tous.
Ognuno a casa propria e Dio in quella di tutti.
Cada um na sua casa e Deus na de todos.
Ο καθένας στο σπίτι του και ο Θεός στο σπίτι όλων.
كلٌّ في بيته، والله في بيت الجميع.
Los ermanos se konosen kuando se reparta la erensya
Brothers get to know each other when the inheritance is divided.
Kardeşler miras paylaşılırken birbirini tanır.
Los hermanos se conocen cuando se reparte la herencia.
אחים מכירים זה את זה כשמחלקים את הירושה.
Les frères se connaissent quand on partage l'héritage.
I fratelli si conoscono quando si divide l'eredità.
Os irmãos conhecem-se quando se reparte a herança.
Τα αδέλφια γνωρίζονται όταν μοιράζεται η κληρονομιά.
الإخوة يتعارفون عند تقسيم الميراث.
El ke avla la verdad pedre la amistad
He who speaks the truth loses friendship.
Doğruyu konuşan dostluğu kaybeder.
El que habla la verdad pierde la amistad.
מי שמדבר אמת מאבד את החברות.
Celui qui dit la vérité perd l'amitié.
Chi dice la verità perde l'amicizia.
Quem fala a verdade perde a amizade.
Όποιος λέει την αλήθεια χάνει τη φιλία.
من يقول الحقيقة يفقد الصداقة.
Kuando la vieja se kere alegrar, se akodra de su ashugar
When the old woman wants to cheer up, she remembers her trousseau.
Yaşlı kadın neşelenmek istediğinde çeyizini hatırlar.
Cuando la vieja se quiere alegrar, se acuerda de su ajuar.
כשהזקנה רוצה לשמוח, היא נזכרת בנדוניה שלה.
Quand la vieille veut se réjouir, elle se souvient de son trousseau.
Quando la vecchia vuole rallegrarsi, si ricorda del suo corredo.
Quando a velha se quer alegrar, lembra-se do seu enxoval.
Όταν η γριά θέλει να χαρεί, θυμάται την προίκα της.
عندما تريد العجوز أن تفرح تتذكر جهازها.
El ke atrapa la kola del leon ke tenga kudyado i no solte
Whoever grabs the lion's tail must be careful and not let go.
Aslanın kuyruğunu yakalayan dikkatli olmalı ve bırakmamalı.
El que atrapa la cola del león que tenga cuidado y no suelte.
מי שתופס את זנב האריה שיזהר ולא ישחרר.
Celui qui attrape la queue du lion doit faire attention et ne pas lâcher.
Chi afferra la coda del leone stia attento e non lasci.
Quem agarra a cauda do leão que tenha cuidado e não solte.
Όποιος πιάνει την ουρά του λιονταριού ας προσέχει και να μην την αφήνει.
من يمسك ذيل الأسد فليحذر ولا يفلته.
La fortuna tiene dos pieses, kon el uno viene i kon el otro se va
Fortune has two feet: with one it comes and with the other it goes.
Talihin iki ayağı vardır; biriyle gelir, diğeriyle gider.
La fortuna tiene dos pies, con uno viene y con el otro se va.
למזל יש שתי רגליים, באחת הוא בא ובשנייה הוא הולך.
La fortune a deux pieds : avec l'un elle vient et avec l'autre elle s'en va.
La fortuna ha due piedi: con uno viene e con l'altro se ne va.
A fortuna tem dois pés: com um vem e com o outro vai-se.
Η τύχη έχει δύο πόδια: με το ένα έρχεται και με το άλλο φεύγει.
للحظ قدمان: بواحدة يأتي وبالأخرى يرحل.
El mal i el bien en la kara se ven
Good and evil show on the face.
Kötülük de iyilik de yüzde görünür.
El mal y el bien en la cara se ven.
הרע והטוב נראים על הפנים.
Le mal et le bien se voient sur le visage.
Il male e il bene si vedono in faccia.
O mal e o bem veem-se na cara.
Το κακό και το καλό φαίνονται στο πρόσωπο.
الشر والخير يظهران على الوجه.
El dia el mas malo de la muchacha es el dia el maz bueno de la kazada
The worst day of the unmarried girl is the best day of the married woman.
Kızın en kötü günü, evli kadının en iyi günüdür.
El día más malo de la muchacha es el día más bueno de la casada.
היום הגרוע ביותר של הנערה הוא היום הטוב ביותר של הנשואה.
Le pire jour de la jeune fille est le meilleur jour de la femme mariée.
Il giorno peggiore della ragazza è il giorno migliore della sposata.
O pior dia da rapariga é o melhor dia da casada.
Η χειρότερη μέρα της κοπέλας είναι η καλύτερη μέρα της παντρεμένης.
أسوأ يوم للفتاة هو أفضل يوم للمتزوجة.
Si tu enemigo es una urmiga, kontalo komo un gameyo.
Even if your enemy is but an ant, consider them a camel; do not underestimate them.
Düşmanın karınca bile olsa, onu deve say; küçümseme.
Incluso si tu enemigo no es más que una hormiga, considéralo un camello; no los subestimes.
גם אם האויב שלכם אינו אלא נמלה, החשיבו אותו כגמל; אל תזלזלו בו.
Même si votre ennemi n'est qu'une fourmi, considérez-le comme un chameau ; ne le sous-estimez pas.
Anche se il tuo nemico non è che una formica, consideralo un cammello; non sottovalutarlo.
Mesmo que seu inimigo seja apenas uma formiga, considere-o um camelo; não os subestime.
Ακόμα κι αν ο εχθρός σου δεν είναι παρά ένα μυρμήγκι, θεώρησέ τον καμήλα. Μην τον υποτιμάς.
حتى لو كان عدوك مجرد نملة، اعتبرهم جملًا ؛ لا تقلل من شأنهم.
Ken kere a la rosa ke no mire al espino.
If you love a rose, you must ignore the thorns.
Gülü seven dikenine katlanır.
Si amas una rosa, debes ignorar las espinas.
אם אתה אוהב ורד, עליך להתעלם מהקוצים.
Si vous aimez une rose, vous devez faire abstraction des épines.
Se ami una rosa, devi ignorare le spine.
Se adora uma rosa, deve ignorar os espinhos.
Αν αγαπάς ένα τριαντάφυλλο, πρέπει να αγνοείς τα αγκάθια.
إذا أحببت وردة، فعليك أن تتجاهل أشواكها.
Lagrimas de mujer valen muncho i kostan poko
A woman's tears are worth a lot and cost little.
Kadın gözyaşının değeri çoktur, maliyeti azdır.
Lágrimas de mujer valen mucho y cuestan poco.
דמעות אישה שוות הרבה ועולות מעט.
Les larmes de femme valent beaucoup et coûtent peu.
Le lacrime di donna valgono molto e costano poco.
Lágrimas de mulher valem muito e custam pouco.
Τα δάκρυα της γυναίκας αξίζουν πολλά και κοστίζουν λίγα.
دموع المرأة تساوي الكثير وتكلّف القليل.
Ermozura de mujer no enrikese al ombre
A woman's beauty does not enrich a man.
Kadının güzelliği erkeği zengin etmez.
La hermosura de la mujer no enriquece al hombre.
יופייה של אישה לא מעשיר את הגבר.
La beauté d'une femme n'enrichit pas l'homme.
La bellezza di una donna non arricchisce l'uomo.
A beleza da mulher não enriquece o homem.
Η ομορφιά της γυναίκας δεν πλουτίζει τον άντρα.
جمال المرأة لا يُغني الرجل.
El ke tuvo ambre bivyo i el ke tuvo friyo muryo
He who was hungry lived, and he who was cold died.
Aç kalan yaşadı, üşüyen öldü.
El que tuvo hambre vivió y el que tuvo frío murió.
מי שהיה רעב חי, ומי שהיה לו קר מת.
Celui qui a eu faim a vécu, et celui qui a eu froid est mort.
Chi ha avuto fame è vissuto e chi ha avuto freddo è morto.
Quem teve fome viveu e quem teve frio morreu.
Όποιος πείνασε έζησε και όποιος κρύωσε πέθανε.
من جاع عاش، ومن بَرِد مات.
Kada kual en su kaza, El Dio en las de Todos
Each one in his own house, God in everyone's.
Herkes kendi evinde, Tanrı herkesinkinde.
Cada cual en su casa, Dios en la de todos.
כל אחד בביתו, אלוהים בבתי כולם.
Chacun chez soi, Dieu chez tous.
Ognuno a casa sua, Dio in quella di tutti.
Cada qual em sua casa, Deus na de todos.
Ο καθένας στο σπίτι του, ο Θεός σε όλων.
كلٌّ في بيته، والله في بيوت الجميع.
Ladino Forever is a home for the Ladino (Judeo-Spanish) language: proverbs, songs, stories and more, gathered by Michael Halphie for Sephardic families around the world.
About Ladino Forever and the Ladino languageNew to Ladino Forever? Create account
We use a few cookies to keep the site working. With your permission we also use Google Analytics to see which pages are read and Google AdSense to show ads that keep the site free. Cookie policy · Privacy