Ladino proverbs

When God is with you, don't be afraid of your enemy.

Tanrı seninleyken düşmanından korkma.

Cuando Dios está contigo, no temas a tu enemigo.

כשאלוהים איתך, אל תירא מאויבך.

Quand Dieu est avec toi, ne crains pas ton ennemi.

Quando Dio è con te, non temere il tuo nemico.

Quando Deus está contigo, não temas o teu inimigo.

Όταν ο Θεός είναι μαζί σου, μη φοβάσαι τον εχθρό σου.

إذا كان الله معك فلا تخف من عدوّك.

No Wednesday without sun, no daughter without love.

Güneşsiz çarşamba olmaz, sevgisiz kız olmaz.

Ningún miércoles sin sol, ninguna hija sin amor.

אין יום רביעי בלי שמש, אין בת בלי אהבה.

Pas de mercredi sans soleil, pas de fille sans amour.

Non c'è mercoledì senza sole, non c'è figlia senza amore.

Nenhuma quarta-feira sem sol, nenhuma filha sem amor.

Δεν υπάρχει Τετάρτη χωρίς ήλιο, δεν υπάρχει κόρη χωρίς αγάπη.

لا أربعاء بدون شمس، ولا ابنة بدون حب.

Success and blessing on the father's chest (Ladino blessing: luck and blessing upon the father).

Babanın göğsünde başarı ve kutsama (Ladino kutsaması: baba üzerinde şans ve kutsama).

Éxito y bendición sobre el pecho del padre (bendición ladina: suerte y bendición sobre el padre).

הצלחה וברכה על חזה האב (ברכת לדינו: מזל וברכה על האב).

Succès et bénédiction sur la poitrine du père (bénédiction ladino : chance et bénédiction sur le père).

Successo e benedizione sul petto del padre (benedizione ladina: fortuna e benedizione sul padre).

Sucesso e bênção no peito do pai (bênção ladina: sorte e bênção sobre o pai).

Επιτυχία και ευλογία στο στήθος του πατέρα (ευλογία Λαντίνο: τύχη και ευλογία στον πατέρα).

التوفيق والبركة على صدر الأب (بركة لادينو: حظ وبركة على الأب).

Those who walk the straight path have to walk a narrow road.

Düz yolda yürüyenler dar bir yolda yürümek zorundadır.

Aquellos que caminan por el camino recto tienen que caminar por un camino estrecho.

מי שהולך בדרך הישר צריך ללכת בדרך הצרה.

Ceux qui marchent sur le chemin droit doivent marcher sur une route étroite.

Coloro che percorrono il sentiero rettilineo devono percorrere una strada stretta.

Aqueles que andam no caminho reto têm que andar por uma estrada estreita.

Όσοι βαδίζουν στο ίσιο μονοπάτι πρέπει να βαδίζουν σε στενό δρόμο.

يجب على أولئك الذين يسيرون في الطريق المستقيم أن يسيروا في طريق ضيق.

With hope, everything is attained.

Umutla her şeye ulaşılır.

Con esperanza, todo se logra.

עם תקווה, הכל מושג.

Avec de l'espoir, tout est atteint.

Con la speranza si ottiene tutto.

Com esperança, tudo é alcançado.

Με την ελπίδα, όλα επιτυγχάνονται.

مع الأمل، يتم تحقيق كل شيء.

Whatever he touches, gold turns to mud.

Neye dokunursa altın çamura döner.

Lo que sea que toque, el oro se convierte en barro.

לא משנה במה הוא נוגע, הזהב הופך לבוץ.

Quoi qu'il touche, l'or se transforme en boue.

Qualunque cosa tocchi, l'oro si trasforma in fango.

O que quer que ele toque, o ouro se transforma em lama.

Ο, τι κι αν αγγίξει, το χρυσάφι γίνεται λάσπη.

أيًا كان ما يلمسه، يتحول الذهب إلى طين.

He who has and doesn't enjoy it will not rest in the other world.

Buna sahip olan ve bundan hoşlanmayan kişi, öteki dünyada dinlenmeyecektir.

El que lo tiene y no lo disfruta no descansará en el otro mundo.

מי שנהנה ולא נהנה לא ינוח בעולם האחר.

Celui qui l'a et ne l'apprécie pas ne se reposera pas dans l'autre monde.

Colui che ha e non gode non riposerà nell'altro mondo.

Aquele que tem e não desfruta não descansará no outro mundo.

Αυτός που το έχει και δεν το απολαμβάνει δεν θα αναπαυθεί στον άλλο κόσμο.

من يستمتع بها ولا يستمتع بها لن يرتاح في العالم الآخر.

Whoever spits at the sky, it falls on his face.

Gökyüzüne kim tükürürse yüzüne düşer.

Quien escupa al cielo, se le cae en la cara.

מי שיורק לשמיים, זה נופל על פניו.

Celui qui crache vers le ciel, ça lui tombe sur le visage.

Chi sputa in cielo, gli cade in faccia.

Quem cospe no céu, cai no rosto.

Όποιος φτύνει στον ουρανό, πέφτει στο πρόσωπό του.

من يبصق في السماء تسقط على وجهه.

Leave everything and go to the bath.

Her şeyi bırakıp hamama git.

Deja todo y ve al baño.

עזוב הכל ולך לאמבטיה.

Laisse tout et va au bain.

Lascia tutto e vai al bagno.

Deixe tudo e vá para o banho.

Άφησέ τα όλα και πήγαινε στο μπάνιο.

اترك كل شيء واذهب إلى الحمام.

The rooster lays an egg for the rich man, but for the poor not even the hen does.

Horoz zengin adam için bir yumurta bırakır, ama yoksullar için tavuk bile yumurtlamaz.

El gallo pone un huevo para el rico, pero para el pobre ni siquiera la gallina lo hace.

התרנגול מטיל ביצה לאיש העשיר, אבל לעניים אפילו התרנגולת לא מטילה.

Le coq pond un œuf pour l'homme riche, mais pour les pauvres, pas même la poule.

Il gallo depone un uovo per il ricco, ma per i poveri nemmeno la gallina lo fa.

O galo põe um ovo para o homem rico, mas para os pobres nem mesmo a galinha o faz.

Ο κόκορας κάνει ένα αυγό για τον πλούσιο, αλλά για τους φτωχούς δεν κάνει ούτε η κότα.

الديك يضع بيضة للرجل الغني، ولكن بالنسبة للفقراء حتى الدجاجة لا تفعل ذلك.

When the cat fights, leave one face for peace (leave room to make peace afterwards).

Kedi kavga ettiğinde, barış için bir yüz bırakın (daha sonra barışmak için yer bırakın).

Cuando el gato pelea, deja una cara por la paz (deja espacio para hacer las paces después).

כשהחתול נלחם, השאירו פרצוף אחד לשלווה (השאירו מקום לעשות שלום אחר כך).

Lorsque le chat se bat, laissez un visage pour la paix (laissez de la place pour faire la paix par la suite).

Quando il gatto combatte, lascia una faccia per la pace (lascia spazio per fare la pace in seguito).

Quando o gato brigar, deixe um rosto para a paz (deixe espaço para fazer as pazes depois).

Όταν η γάτα τσακώνεται, αφήστε ένα πρόσωπο για την ειρήνη (αφήστε χώρο για να κάνετε ειρήνη μετά).

عندما تتشاجر القطة، اترك وجهًا واحدًا للسلام (اترك مجالًا لصنع السلام بعد ذلك).

I have three wishes: to eat without getting fat, to love without suffering, and to earn without working.

Üç dileğim var: şişmanlamadan yemek yemek, acı çekmeden sevmek ve çalışmadan kazanmak.

Tengo tres deseos: comer sin engordar, amar sin sufrir y ganar sin trabajar.

יש לי שלוש משאלות: לאכול בלי להשמין, לאהוב בלי לסבול ולהרוויח בלי לעבוד.

J'ai trois souhaits : manger sans grossir, aimer sans souffrir et gagner sans travailler.

Ho tre desideri: mangiare senza ingrassare, amare senza soffrire e guadagnare senza lavorare.

Tenho três desejos: comer sem engordar, amar sem sofrer e ganhar sem trabalhar.

Έχω τρεις επιθυμίες: να τρώω χωρίς να παχαίνω, να αγαπώ χωρίς να υποφέρω και να κερδίζω χωρίς να δουλεύω.

لدي ثلاث أمنيات: أن آكل دون أن أصبح سمينًا، وأن أحب دون أن أتألم، وأن أكسب دون أن أعمل.

A secret between two is God's secret; a secret between three is everyone's secret.

İki kişi arasındaki sır, Tanrı'nın sırrıdır; üç kişi arasındaki sır ise herkesin sırrıdır.

Un secreto entre dos es el secreto de Dios; un secreto entre tres es el secreto de todos.

סוד בין שניים הוא הסוד של אלוהים; סוד בין שלושה הוא הסוד של כולם.

Un secret entre deux est le secret de Dieu ; un secret entre trois est le secret de tout le monde.

Un segreto tra due è il segreto di Dio; un segreto tra tre è il segreto di tutti.

Um segredo entre dois é o segredo de Deus; um segredo entre três é o segredo de todos.

Ένα μυστικό μεταξύ δύο είναι το μυστικό του Θεού. Ένα μυστικό μεταξύ τριών είναι το μυστικό όλων.

السر بين اثنين هو سر الله ؛ السر بين ثلاثة هو سر الجميع.

Better late than never.

Geç olması hiç olmamasından daha iyidir.

El que no llora, no mama.

מוטב מאוחר מאשר אף פעם.

Mieux vaut tard que jamais.

Meglio tardi che mai.

Antes tarde do que nunca.

Κάλλιο αργά παρά ποτέ.

أن تصلَ متأخراً خيراً من أن لا تصل أبداً

You can tell a happily married woman by her face.

Mutlu bir evliliği olan bir kadını yüzünden anlarsın.

Puedes distinguir a una mujer felizmente casada por su cara.

אתה יכול לספר לאישה נשואה באושר על פי פניה.

Vous pouvez reconnaître une femme mariée heureuse à son visage.

Si può distinguere una donna felicemente sposata dal suo viso.

Você pode dizer o rosto de uma mulher casada e feliz.

Μπορείς να καταλάβεις μια ευτυχισμένη παντρεμένη γυναίκα από το πρόσωπό της.

يمكنك أن تخبر امرأة متزوجة بسعادة من وجهها.

He who thinks evil does it to himself.

Kötülüğü düşünen kendine yapar.

El que piensa mal se lo hace a sí mismo.

מי שחושב שהרע עושה את זה לעצמו.

Celui qui pense le mal se le fait à lui-même.

Colui che pensa il male lo fa a se stesso.

Aquele que pensa mal faz isso a si mesmo.

Αυτός που σκέφτεται το κακό το κάνει στον εαυτό του.

من يعتقد أن الشر يفعل ذلك بنفسه.

Night closes the door, morning opens the mouth (at night people are quiet; in the morning, talk resumes).

Gece kapıyı kapatır, sabah ağzı açar (geceleri insanlar sessizdir; sabahları konuşma devam eder).

La noche cierra la puerta, la mañana abre la boca (por la noche la gente está tranquila; por la mañana, se reanuda la conversación).

הלילה סוגר את הדלת, הבוקר פותח את הפה (בלילה אנשים שקטים; בבוקר, הדיבורים מתחדשים).

La nuit ferme la porte, le matin ouvre la bouche (la nuit, les gens sont calmes ; le matin, la conversation reprend).

La notte chiude la porta, la mattina apre la bocca (di notte la gente tace, al mattino riprende a parlare).

A noite fecha a porta, a manhã abre a boca (à noite as pessoas ficam quietas; de manhã, a conversa recomeça).

Η νύχτα κλείνει την πόρτα, το πρωί ανοίγει το στόμα (τη νύχτα οι άνθρωποι είναι ήσυχοι, το πρωί, η συζήτηση συνεχίζεται).

يغلق الليل الباب، يفتح الصباح الفم (في الليل يكون الناس هادئين ؛ في الصباح، يستأنف الحديث).

If Moses died, God remained (people are mortal; God endures).

Musa öldüyse, Tanrı kalır (insanlar ölümlüdür; Tanrı dayanır).

Si Moisés murió, Dios permaneció (las personas son mortales; Dios permanece).

אם משה מת, אלוהים נשאר (בני האדם הם בני תמותה, אלוהים ממשיך להתקיים).

Si Moïse est mort, Dieu est resté (les gens sont mortels ; Dieu persiste).

Se Mosè moriva, Dio rimaneva (le persone sono mortali; Dio resiste).

Se Moisés morreu, Deus permaneceu (as pessoas são mortais; Deus permanece).

Αν ο Μωυσής πέθαινε, ο Θεός παρέμενε (οι άνθρωποι είναι θνητοί, ο Θεός αντέχει).

إذا مات موسى، بقي الله (الناس بشر ؛ الله يدوم).