Ladino proverbs

If you have bread and lentils, why do you complain?

Ekmek ve mercimek varsa neden şikâyet ediyorsun?

Si tienes pan y lentejas, ¿por qué te quejas?

אם יש לך לחם ועדשים, למה אתה מתלונן?

Si vous avez du pain et des lentilles, pourquoi vous plaignez-vous ?

Se hai pane e lenticchie, perché ti lamenti?

Se tem pão e lentilhas, porque se queixa?

Αν έχεις ψωμί και φακές, γιατί παραπονιέσαι;

إذا كان لديك خبز وعدس، فلماذا تشتكي ؟

What is expensive is cheap (quality costs more but pays off).

Pahalı olan ucuzdur (kalite daha pahalıdır ancak karşılığını verir).

Lo que es caro es barato (la calidad cuesta más pero vale la pena).

מה שיקר הוא זול (האיכות עולה יותר אבל משתלמת).

Ce qui est cher est bon marché (la qualité coûte plus cher mais rapporte).

Ciò che è costoso è economico (la qualità costa di più ma paga).

O que é caro é barato (a qualidade custa mais, mas compensa).

Αυτό που είναι ακριβό είναι φθηνό (η ποιότητα κοστίζει περισσότερο αλλά αποδίδει).

ما هو مكلف رخيص (الجودة تكلف أكثر ولكنها تؤتي ثمارها).

Even if your enemy is but an ant, consider them a camel; do not underestimate them.

Düşmanın karınca bile olsa, onu deve say; küçümseme.

Incluso si tu enemigo no es más que una hormiga, considéralo un camello; no los subestimes.

גם אם האויב שלכם אינו אלא נמלה, החשיבו אותו כגמל; אל תזלזלו בו.

Même si votre ennemi n'est qu'une fourmi, considérez-le comme un chameau ; ne le sous-estimez pas.

Anche se il tuo nemico non è che una formica, consideralo un cammello; non sottovalutarlo.

Mesmo que seu inimigo seja apenas uma formiga, considere-o um camelo; não os subestime.

Ακόμα κι αν ο εχθρός σου δεν είναι παρά ένα μυρμήγκι, θεώρησέ τον καμήλα. Μην τον υποτιμάς.

حتى لو كان عدوك مجرد نملة، اعتبرهم جملًا ؛ لا تقلل من شأنهم.

If you love a rose, you must ignore the thorns.

Gülü seven dikenine katlanır.

Si amas una rosa, debes ignorar las espinas.

אם אתה אוהב ורד, עליך להתעלם מהקוצים.

Si vous aimez une rose, vous devez faire abstraction des épines.

Se ami una rosa, devi ignorare le spine.

Se adora uma rosa, deve ignorar os espinhos.

Αν αγαπάς ένα τριαντάφυλλο, πρέπει να αγνοείς τα αγκάθια.

إذا أحببت وردة، فعليك أن تتجاهل أشواكها.

A person who has a quilt but won't use it deserves no pity.

Yorganı olup da örtünmeyene acınmaz.

Una persona que tiene una colcha pero no la usa no merece ninguna compasión.

אדם שיש לו שמיכה אך אינו משתמש בה, אינו ראוי לרחמים.

Une personne qui possède une couette mais ne l’utilise pas ne mérite aucune pitié.

Una persona che possiede una trapunta ma non la usa non merita alcuna pietà.

Uma pessoa que tem uma colcha, mas não a usa, não merece pena.

Ένας άνθρωπος που έχει πάπλωμα αλλά δεν το χρησιμοποιεί, δεν αξίζει οίκτο.

من يملك لحافاً ولا يستخدمه لا يستحق الشفقة.

Better a donkey that carries me than a horse that throws me.

Beni yere atan attan, taşıyan eşek yeğdir.

Más vale un asno que me lleve que un caballo que me tire.

עדיף חמור שנושא אותי, מאשר סוס שמשליך אותי.

Mieux vaut un âne qui me porte qu’un cheval qui me désarçonne.

Meglio un asino che mi porta che un cavallo che mi disarciona.

Mais vale um burro que me carrega do que um cavalo que me derruba.

Καλύτερα ένας γάιδαρος που με κουβαλάει, παρά ένα άλογο που με ρίχνει.

حمارٌ يحملني خيرٌ من حصانٍ يطرحني.

It is better to fall in a raging river than into gossiping mouths.

İnsanların diline düşmektense coşkun nehre düşmek yeğdir.

Es mejor caer en un río caudaloso que en bocas chismosas.

עדיף ליפול לנהר גועש מאשר לתוך פיות מרכלים.

Il vaut mieux tomber dans une rivière en furie que dans des bouches qui ne font que jaser.

È meglio cadere in un fiume in piena che nelle bocche di chi spettegola.

É preferível cair num rio caudaloso do que nas bocas de quem faz mexericos.

Είναι προτιμότερο να πέσεις σε ένα ορμητικό ποτάμι παρά στα στόματα των κουτσομπόληδων.

أن تسقط في نهرٍ هائجٍ خيرٌ من أن تقع في أفواه النمامين.

Don't talk ill of the day as long as it doesn't get dark.

Akşam olmadan günü kötüleme.

No hables mal del día siempre y cuando no oscurezca

אל תדברו סרה ביום כל עוד לא מחשיך

Ne parlez pas mal de la journée tant qu'il ne fait pas noir

Non parlare male del giorno finché non fa buio

Não fale mal do dia, desde que não escureça

Μην μιλάτε άσχημα για την ημέρα όσο δεν σκοτεινιάζει

لا تتحدث بالسوء عن اليوم طالما أنه لا يحل الظلام

If  the fault is bad, worse is the apology.

Suç kötü ise özür daha da kötüdür.

Si la culpa es mala, peor es la disculpa.

אם התקלה גרועה, גרוע ממנה ההתנצלות.

Si la faute est grave, les excuses sont pires.

Se la colpa è brutta, peggio sono le scuse.

Se a culpa é ruim, pior é o pedido de desculpas.

Εάν το σφάλμα είναι κακό, χειρότερη είναι η συγγνώμη.

إذا كان الخطأ سيئًا، فالأسوأ هو الاعتذار.

Yawning goes from mouth to mouth, like wine from boot to boot.

Esneme ağızdan ağıza geçer, tıpkı şarabın tulumdan tulum aktarılması gibi.

El bostezo va de boca en boca, como el vino de bota en bota.

פיהוק עובר מפה לפה, כמו יין מאתחול לאתחול.

Le bâillement va de bouche en bouche, comme le vin de botte en botte.

Lo sbadiglio va di bocca in bocca, come il vino di stivale in stivale.

O bocejo vai de boca em boca, como vinho de bota em bota.

Το χασμουρητό πηγαίνει από στόμα σε στόμα, όπως το κρασί από μπότα σε μπότα.

ينتقل التثاؤب من الفم إلى الفم، مثل النبيذ من الحذاء إلى الحذاء.

Deeds are beliefs (actions show what one truly believes).

Eylemler inançlardır (eylemler kişinin gerçekten neye inandığını gösterir).

Los hechos son creencias (las acciones muestran lo que uno realmente cree).

מעשים הם אמונות (מעשים מראים את מה שאדם באמת מאמין בו).

Les actes sont des croyances (les actions montrent ce que l'on croit vraiment).

Le azioni sono credenze (le azioni mostrano ciò in cui si crede veramente).

Ações são crenças (as ações mostram o que realmente se acredita).

Οι πράξεις είναι πεποιθήσεις (οι πράξεις δείχνουν τι πραγματικά πιστεύει κανείς).

الأفعال هي معتقدات (تظهر الأفعال ما يعتقده المرء حقًا).

A rooster that doesn't crow is missing something.

Ötmeyen bir horozda bir şey eksik.

A un gallo que no canta le falta algo.

תרנגול שלא מקרקר מפספס משהו.

Il manque quelque chose à un coq qui ne chante pas.

A un gallo che non canta manca qualcosa.

Falta alguma coisa a um galo que não canta.

Κάτι λείπει από έναν κόκορα που δεν λαλεί.

الديك الذي لا يصيح ينقصه شيء ما.

Whoever breaks your heart also cleans up your life.

Kalbini kıran, hayatını da temizler.

Quien te rompe el corazón también hace limpieza en tu vida.

מי ששובר את ליבך גם מנקה את חייך.

Celui qui te brise le cœur fait aussi le ménage dans ta vie.

Chi ti spezza il cuore fa anche pulizia nella tua vita.

Quem te parte o coração também faz limpeza na tua vida.

Όποιος σου ραγίζει την καρδιά κάνει και καθαρισμό στη ζωή σου.

من يكسر قلبك ينظّف حياتك أيضًا.

Every hen crows in her own henhouse.

Her tavuk kendi kümesinde öter.

Cada gallina canta en su propio gallinero.

כל תרנגולת עורבת בלול שלה.

Chaque poule chante dans son propre poulailler.

Ogni gallina canta nel suo pollaio.

Cada galinha canta no seu próprio galinheiro.

Κάθε κότα λαλεί στο δικό της κοτέτσι.

كل دجاجة تصيح في بيت الدجاج الخاص بها.

This world is a fleeting swallow: some drink it with water, some with wine.

Bu dünya kısacık bir kırlangıçtır: bazıları suyla, bazıları şarapla içer.

Este mundo es una golondrina fugaz: algunos lo beben con agua, otros con vino.

העולם הזה הוא סנונית חולפת: חלקם שותים אותו עם מים, חלקם עם יין.

Ce monde est une hirondelle fugace : certains le boivent avec de l'eau, d'autres avec du vin.

Questo mondo è una rondine fugace: alcuni lo bevono con l'acqua, altri con il vino.

Este mundo é uma andorinha fugaz: alguns bebem com água, outros com vinho.

Αυτός ο κόσμος είναι ένα φευγαλέο χελιδόνι: κάποιοι το πίνουν με νερό, κάποιοι με κρασί.

هذا العالم هو ابتلاع عابر: البعض يشربه بالماء، والبعض الآخر بالنبيذ.

Don't look at the face; inside it's rotten like the apple.

Yüzüne bakma; içi elma gibi çürümüş.

No mires la cara; por dentro está podrida como la manzana.

אל תסתכלו על הפנים; בפנים זה רקוב כמו התפוח.

Ne regardez pas le visage ; à l'intérieur, c'est pourri comme la pomme.

Non guardare il viso; dentro è marcio come la mela.

Não olhe para o rosto; por dentro está podre como a maçã.

Μην κοιτάς το πρόσωπο, μέσα του είναι σάπιο σαν το μήλο.

لا تنظر إلى الوجه ؛ داخله متعفن مثل التفاحة.

Your face and my backside are first cousins.

Senin yüzün ve benim kıçım birinci dereceden kuzenler.

Tu cara y mi trasero son primos hermanos.

הפנים שלך והישבן שלי הם בני דודים מדרגה ראשונה.

Ton visage et mon derrière sont cousins germains.

La tua faccia e il mio sedere sono cugini di primo grado.

Seu rosto e o meu traseiro são primos em primeiro grau.

Το πρόσωπό σου και η πλάτη μου είναι πρώτα ξαδέρφια.

وجهك و مؤخرتي أبناء عمومة من الدرجة الأولى.

Do good without looking at whom.

Kime bakmadan iyilik yapın.

Haz el bien sin mirar a quién.

לעשות טוב בלי להסתכל על מי.

Faire le bien sans regarder qui.

Fare del bene senza guardare chi.

Fazer o bem sem olhar para quem.

Κάνε το καλό χωρίς να κοιτάς ποιον.

افعل الخير دون النظر إلى من.