The proverbs of Ladino Forever: sayings from the Sephardic kitchen table, the wisdom of our grandmothers in Judeo-Spanish, each with its meaning in English and up to six more languages.
Ni la esfuegra se aze madre ni la ermuera se aze ija
A mother-in-law doesn't become a mother, nor a daughter-in-law a daughter.
Ay kayades, ija va naser
Be quiet, a daughter is about to be born. (uncertain)
Susun, bir kız doğmak üzere.
Callad, va a nacer una hija.
שתקו, בת עומדת להיוולד.
Taisez-vous, une fille va naître.
Zitti, sta per nascere una figlia.
Calem-se, vai nascer uma filha.
Σιωπή, μια κόρη πρόκειται να γεννηθεί.
اصمتوا، ابنة على وشك أن تولد.
El es pedo en chini
He is a fart in porcelain (a nobody, worthless). (uncertain, idiom)
O porselende bir osuruk (değersiz, hiç kimse).
Es un pedo en porcelana (un don nadie, alguien sin valor).
הוא פלוץ בחרסינה (אפס, חסר ערך).
C'est un pet dans de la porcelaine (un moins que rien).
È una scoreggia nella porcellana (un buono a nulla).
É um peido na porcelana (um zé-ninguém).
Είναι μια κλανιά στην πορσελάνη (ένα τίποτα, άνθρωπος χωρίς αξία).
هو ضرطة في الخزف الصيني (إنسان تافه لا قيمة له).
Moz izo hadras i baranas
He made us into rags and tatters (ruined us). (uncertain)
Bizi paçavra ve lime lime etti (mahvetti).
Nos hizo harapos y jirones (nos arruinó).
הוא עשה מאתנו סמרטוטים וקרעים (הרס אותנו).
Il nous a mis en haillons et en lambeaux (il nous a ruinés).
Ci ha ridotti a stracci e brandelli (ci ha rovinati).
Fez de nós trapos e farrapos (arruinou-nos).
Μας έκανε κουρέλια και κομμάτια (μας κατέστρεψε).
جعلنا خِرَقًا وأشلاء (دمّرنا).
El Dio ke moz guadre de kaza i de dorama
May God protect us from the house and from the "dorama". (uncertain)
Tanrı bizi evden ve “dorama”dan korusun.
Que Dios nos guarde de la casa y de la «dorama».
שאלוהים ישמור עלינו מהבית ומה«דורמה».
Que Dieu nous garde de la maison et de la « dorama ».
Che Dio ci protegga dalla casa e dalla «dorama».
Que Deus nos guarde da casa e da «dorama».
Ο Θεός να μας φυλάει από το σπίτι και από την «dorama».
ليحفظنا الله من البيت ومن «دوراما».
El mokozo se burla del tinyozo
The snotty one mocks the scabby one (the pot calling the kettle black).
Sümüklü, uyuzla alay eder (kendi kusurunu görmeden başkasını eleştirir).
El mocoso se burla del tiñoso (critica en otro lo que uno mismo tiene).
הנזלתי לועג לגרדתי (מבקר באחר את מה שיש בו עצמו).
Le morveux se moque du teigneux (c'est l'hôpital qui se moque de la charité).
Il moccioso si fa beffe del tignoso (bue che dice cornuto all'asino).
O ranhoso zomba do sarnento (o roto a falar do esfarrapado).
Ο μυξιάρης περιγελά τον ψωριάρη (κατηγορεί στον άλλον ό,τι έχει ο ίδιος).
صاحب المخاط يسخر من المصاب بالجرب (ينتقد في غيره ما فيه هو).
Para el bien se kere sensya i para el mal pasensya
For doing good you need knowledge, and for enduring bad you need patience.
İyilik için bilgi, kötülüğe katlanmak için sabır gerekir.
Para el bien se necesita sabiduría y para el mal, paciencia.
לעשות טוב צריך ידע, ולשאת רע צריך סבלנות.
Pour le bien il faut du savoir, et pour le mal de la patience.
Per il bene serve sapienza, e per il male pazienza.
Para o bem é preciso saber, e para o mal, paciência.
Για το καλό χρειάζεται γνώση και για το κακό υπομονή.
للخير يلزم العلم، وللشرّ يلزم الصبر.
Bien ke no se vendio en su tiempo, te vende a ti
Even though he didn't sell out in his own time, he will sell you out. (uncertain)
Kendi zamanında satılmamış olsa da seni satar.
Aunque no se vendió en su tiempo, te vende a ti.
אף שלא מכר את עצמו בימיו, הוא ימכור אותך.
Bien qu'il ne se soit pas vendu en son temps, il te vend, toi.
Anche se non si è venduto ai suoi tempi, vende te.
Embora não se tenha vendido no seu tempo, vende-te a ti.
Αν και δεν πουλήθηκε στην εποχή του, σε πουλά εσένα.
وإن لم يبع نفسه في زمانه، فإنه يبيعك أنت.
La ke se alava kon su boka es loka
He who praises himself with his own mouth is a fool.
Kendisini kendi ağzıyla öven aptaldır.
El que se alaba a sí mismo con su propia boca es un tonto.
מי שמהלל את עצמו בפיו הוא שוטה.
Celui qui se loue de sa propre bouche est un insensé.
Chi si loda con la propria bocca è uno sciocco.
Aquele que se elogia com a própria boca é um tolo.
Αυτός που επαινεί τον εαυτό του με το ίδιο του το στόμα είναι ανόητος.
من يمدح نفسه بفمه هو أحمق.
La mujer guadra el sekreto ke no save
A woman keeps the secret she doesn't know.
Kadın bilmediği sırrı saklar.
La mujer guarda el secreto que no sabe.
האישה שומרת את הסוד שהיא אינה יודעת.
La femme garde le secret qu'elle ne connaît pas.
La donna custodisce il segreto che non conosce.
A mulher guarda o segredo que não sabe.
Η γυναίκα κρατά το μυστικό που δεν ξέρει.
المرأة تحفظ السرّ الذي لا تعرفه.
De boka a boka se va fin a Roma
From mouth to mouth, one gets all the way to Rome (by asking, you can find your way anywhere).
Ağızdan ağıza Roma'ya kadar gidilir (sora sora Bağdat bulunur).
De boca en boca se llega hasta Roma (preguntando se llega a cualquier parte).
מפה לפה מגיעים עד רומא (מי ששואל מגיע לכל מקום).
De bouche en bouche, on va jusqu'à Rome (en demandant son chemin, on arrive partout).
Di bocca in bocca si arriva fino a Roma (chiedendo si arriva ovunque).
De boca em boca se chega até Roma (perguntando, chega-se a qualquer lugar).
Από στόμα σε στόμα φτάνει κανείς μέχρι τη Ρώμη (ρωτώντας βρίσκεις τον δρόμο παντού).
من فمٍ إلى فم يصل المرء إلى روما (بالسؤال يصل المرء إلى أي مكان).
Dos gayos en una kaza no kaven
Two roosters don't fit in one house.
İki horoz bir eve sığmaz.
Dos gallos no caben en una casa.
שני תרנגולים לא נכנסים לבית אחד.
Deux coqs ne rentrent pas dans une maison.
Due galli non entrano in una casa.
Dois galos não cabem na mesma casa.
Δύο κόκορες δεν χωράνε σε ένα σπίτι.
ديكان لا يتناسبان في منزل واحد.
El lugar del ombre es la plasa i de la mujer es la kaza
A man's place is the square (marketplace) and a woman's place is the home.
Bir erkeğin yeri meydandır (pazar yeri) ve bir kadının yeri evdir.
El lugar de un hombre es la plaza (mercado) y el lugar de una mujer es el hogar.
מקומו של הגבר הוא הכיכר (השוק) ומקומה של האישה הוא הבית.
La place d'un homme est la place (marché) et la place d'une femme est la maison.
Il posto di un uomo è la piazza (mercato) e il posto di una donna è la casa.
O lugar de um homem é a praça (mercado) e o lugar de uma mulher é a casa.
Η θέση του άνδρα είναι η πλατεία (αγορά) και η θέση της γυναίκας είναι το σπίτι.
مكان الرجل هو الساحة (السوق) ومكان المرأة هو المنزل.
El eskaso no tiene deskanso
The needy have no rest.
Yoksulların dinlenecek yeri yoktur.
Los necesitados no tienen descanso.
לנזקקים אין מנוחה.
Les nécessiteux n'ont pas de repos.
I bisognosi non hanno riposo.
Os necessitados não têm descanso.
Οι άποροι δεν έχουν ανάπαυση.
لا يستريح المحتاجون.
La mujer es komo la uva, kuando se aruga se aze mas dulse i mas savroza
A woman is like a grape: when she wrinkles, she becomes sweeter and tastier.
Bir kadın üzüm gibidir: kırıştığında daha tatlı ve lezzetli olur.
Una mujer es como una uva: cuando se arruga, se vuelve más dulce y sabrosa.
אישה היא כמו ענב: כשהיא מתקמטת, היא נעשית מתוקה וטעימה יותר.
Une femme est comme un raisin : quand elle se froisse, elle devient plus douce et plus savoureuse.
Una donna è come un acino d'uva: quando si raggrinzisce, diventa più dolce e gustosa.
Uma mulher é como uma uva: quando ela enruga, ela se torna mais doce e saborosa.
Η γυναίκα είναι σαν το σταφύλι: όταν ζαρώνει, γίνεται πιο γλυκιά και πιο νόστιμη.
المرأة مثل العنب: عندما تتجعد، تصبح أحلى وألذ.
El korason no esta siempre de akordo kon el meoyo
The heart is not always in agreement with the brain.
Kalp her zaman beyinle aynı fikirde değildir.
El corazón no siempre está de acuerdo con el cerebro.
הלב לא תמיד מסכים עם המוח.
Le cœur n'est pas toujours en accord avec le cerveau.
Il cuore non è sempre in accordo con il cervello.
O coração nem sempre está de acordo com o cérebro.
Η καρδιά δεν είναι πάντα σε συμφωνία με τον εγκέφαλο.
لا يتفق القلب دائمًا مع الدماغ.
Si no ay pasensya no ay erensya
If there is no patience, there is no inheritance.
Sabır yoksa miras da yoktur.
Si no hay paciencia, no hay herencia.
אם אין סבלנות, אין ירושה.
S'il n'y a pas de patience, il n'y a pas d'héritage.
Se non c'è pazienza, non c'è eredità.
Se não há paciência, não há herança.
Αν δεν υπάρχει υπομονή, δεν υπάρχει κληρονομιά.
إذا لم يكن هناك صبر، فلا يوجد ميراث.
A karne dura diente agudo
Tough meat calls for a sharp tooth.
Sert et keskin bir diş gerektirir.
La carne dura requiere un diente afilado.
בשר קשה דורש שן חדה.
La viande dure nécessite une dent tranchante.
La carne dura richiede un dente affilato.
Carne dura exige um dente afiado.
Το σκληρό κρέας απαιτεί κοφτερό δόντι.
يتطلب اللحم القاسي سنًا حادًا.
El ganar i el pedrer son haverim
Gaining and losing are companions.
Kazanmak ve kaybetmek arkadaştır.
Ganar y perder son compañeros.
רווח והפסד הם בני לוויה.
Gagner et perdre sont des compagnons.
Guadagnare e perdere sono compagni.
Ganhar e perder são companheiros.
Το κέρδος και η ήττα είναι σύντροφοι.
الكسب والخسارة رفيقان.
Ladino Forever is a home for the Ladino (Judeo-Spanish) language: proverbs, songs, stories and more, gathered by Michael Halphie for Sephardic families around the world.
About Ladino Forever and the Ladino languageNew to Ladino Forever? Create account
We use a few cookies to keep the site working. With your permission we also use Google Analytics to see which pages are read and Google AdSense to show ads that keep the site free. Cookie policy · Privacy