The proverbs of Ladino Forever: sayings from the Sephardic kitchen table, the wisdom of our grandmothers in Judeo-Spanish, each with its meaning in English and up to six more languages.
Si mi Vava teniya barva iva ser mi Papu
If my grandmother had a beard, she would be my grandfather.
Büyükannemin sakalı olsaydı büyükbabam olurdu.
Si mi abuela tuviera barba sería mi abuelo.
אילו הייתה לסבתי זקן, היא הייתה סבי.
Si ma grand-mère avait une barbe, ce serait mon grand-père.
Se mia nonna avesse la barba, sarebbe mio nonno.
Se a minha avó tivesse barba, seria o meu avô.
Αν η γιαγιά μου είχε γένια, θα ήταν ο παππούς μου.
لو كان لجدتي لحية لكانت جدي.
El ke bien se kere en poko lugar kave
Those who love each other fit in a small place.
Birbirini seven küçük yere sığar.
El que bien se quiere en poco lugar cabe.
מי שאוהבים זה את זה נכנסים במקום קטן.
Ceux qui s'aiment tiennent dans un petit espace.
Chi si vuole bene sta in poco spazio.
Quem bem se quer em pouco lugar cabe.
Όσοι αγαπιούνται χωρούν σε λίγο χώρο.
من يتحابان يسعهما مكان صغير.
Ken tiene ijos de kazar i en Shabat deve de lavorar
Whoever has children to marry off must work even on Shabbat.
Evlendirecek çocukları olan Şabat'ta bile çalışmak zorundadır.
Quien tiene hijos que casar debe trabajar hasta en Shabat.
מי שיש לו ילדים להשיא חייב לעבוד גם בשבת.
Qui a des enfants à marier doit travailler même le Shabbat.
Chi ha figli da sposare deve lavorare anche di Shabbat.
Quem tem filhos para casar deve trabalhar até no Shabat.
Όποιος έχει παιδιά να παντρέψει πρέπει να δουλεύει ακόμη και το Σάββατο.
من لديه أبناء للتزويج عليه أن يعمل حتى في السبت.
Ken no tiene meoyo tiene pachas
He who has no brains has trotters.
Aklı olmayanın paçası vardır (ayakları çalışır).
Quien no tiene seso tiene patas.
מי שאין לו מוח יש לו רגליים.
Qui n'a pas de cervelle a des pieds.
Chi non ha cervello ha le zampe.
Quem não tem miolo tem patas.
Όποιος δεν έχει μυαλό έχει πόδια.
من لا عقل له له قوائم.
El mundo es redondo i ken no save nadar se va al ondo
The world is round, and whoever cannot swim sinks to the bottom.
Dünya yuvarlaktır ve yüzme bilmeyen dibe gider.
El mundo es redondo y quien no sabe nadar se va al fondo.
העולם עגול ומי שלא יודע לשחות שוקע לקרקעית.
Le monde est rond et qui ne sait pas nager coule au fond.
Il mondo è rotondo e chi non sa nuotare va a fondo.
O mundo é redondo e quem não sabe nadar vai ao fundo.
Ο κόσμος είναι στρογγυλός και όποιος δεν ξέρει κολύμπι πηγαίνει στον πάτο.
العالم مستدير ومن لا يجيد السباحة يغرق إلى القاع.
Ken rey es, de la kara se le ve
Whoever is a king, it shows in his face.
Kral olan kişi yüzünden belli olur.
Quien es rey, en la cara se le ve.
מי שהוא מלך, רואים זאת על פניו.
Qui est roi, cela se voit à son visage.
Chi è re, si vede dalla faccia.
Quem é rei vê-se-lhe na cara.
Όποιος είναι βασιλιάς, φαίνεται στο πρόσωπό του.
من كان ملكًا يظهر ذلك على وجهه.
Al Kavayo sarnozo le viene la moshka
Flies come to the mangy horse (misfortune attracts more misfortune).
Sinekler uyuz ata gelir (talihsizlik daha fazla talihsizliği çeker).
Las moscas vienen al caballo sarnoso (la desgracia atrae más desgracia).
זבובים מגיעים לסוס המלוכלך (חוסר מזל מושך יותר מזל רע).
Les mouches viennent au cheval galeux (le malheur attire plus de malheur).
Le mosche arrivano al cavallo rognoso (la sfortuna attira più sfortuna).
As moscas vêm até o cavalo sarnento (o infortúnio atrai mais infortúnio).
Οι μύγες έρχονται στο ψωριασμένο άλογο (η ατυχία προσελκύει περισσότερη ατυχία).
يأتي الذباب إلى الحصان الأجرب (المصيبة تجذب المزيد من المصائب).
Muere pato,muere arto
Let the duck die, let the fed-up one die (said when one is past caring about the consequences).
Ördeğin ölmesine izin verin, bıkkın olanın ölmesine izin verin (kişi sonuçları önemsemeyi geçtiğinde söylenir).
Deja que el pato muera, deja que el harto muera (dicho cuando uno ya no se preocupa por las consecuencias).
תן לברווז למות, תן לברווז שנמאס לו למות (אמר כשעברנו את הדאגה להשלכות).
Laissez mourir le canard, laissez mourir celui qui en a marre (dit quand on est passé à se soucier des conséquences).
Lascia morire l'anatra, lascia morire quello stufo (detto quando non ci si preoccupa più delle conseguenze).
Deixe o pato morrer, deixe o cansado morrer (dito quando alguém já não se importa com as consequências).
Αφήστε την πάπια να πεθάνει, αφήστε τον αγανακτισμένο να πεθάνει (λέγεται όταν κάποιος έχει περάσει από το να νοιάζεται για τις συνέπειες).
دع البطة تموت، دع الشخص الذي سئم يموت (قال عندما يكون المرء مهتمًا بالعواقب).
La vida es komo un espejo, komo miras te vez
Life is like a mirror: as you look, so you see yourself.
Hayat bir ayna gibidir; nasıl bakarsan öyle görürsün.
La vida es como un espejo, como miras te ves.
החיים הם כמו מראה, כפי שאתה מביט כך אתה נראה.
La vie est comme un miroir : comme tu regardes, tu te vois.
La vita è come uno specchio: come guardi, così ti vedi.
A vida é como um espelho: como olhas, assim te vês.
Η ζωή είναι σαν καθρέφτης: όπως κοιτάς, έτσι βλέπεις τον εαυτό σου.
الحياة كالمرآة، كما تنظر ترى نفسك.
La mansevez es una ves i solo el ke la goza save lo ke es
Youth comes once, and only he who enjoys it knows what it is.
Gençlik bir kez gelir, yalnızca tadını çıkaran onun ne olduğunu bilir.
La juventud es una vez y solo el que la goza sabe lo que es.
הנעורים הם פעם אחת ורק מי שנהנה מהם יודע מה הם.
La jeunesse ne vient qu'une fois, et seul celui qui en jouit sait ce qu'elle est.
La giovinezza è una sola volta e solo chi la gode sa cos'è.
A juventude é uma só vez e só quem a goza sabe o que é.
Η νιότη έρχεται μία φορά και μόνο όποιος την απολαμβάνει ξέρει τι είναι.
الشباب مرة واحدة ولا يعرف قيمته إلا من تمتع به.
El pan de la vizina es una milizina
The neighbor's bread is a medicine.
Komşunun ekmeği ilaçtır.
El pan de la vecina es una medicina.
הלחם של השכנה הוא תרופה.
Le pain de la voisine est un remède.
Il pane della vicina è una medicina.
O pão da vizinha é um remédio.
Το ψωμί της γειτόνισσας είναι φάρμακο.
خبز الجارة دواء.
Gaste de boda no se aze kada dia
Wedding expenses are not made every day.
Düğün masrafı her gün yapılmaz.
Gasto de boda no se hace cada día.
הוצאות חתונה לא עושים כל יום.
On ne fait pas des frais de noce tous les jours.
Le spese di nozze non si fanno ogni giorno.
Gasto de boda não se faz todos os dias.
Το κόστος του γάμου δεν γίνεται κάθε μέρα.
نفقات العرس لا تُنفق كل يوم.
Esfuegra i ermuera son amigas solo en pintura
Mother-in-law and daughter-in-law are friends only in a painting.
Kayınvalide ile gelin yalnızca resimde dosttur.
Suegra y nuera son amigas solo en pintura.
חמות וכלה הן ידידות רק בציור.
Belle-mère et belle-fille ne sont amies qu'en peinture.
Suocera e nuora sono amiche solo in pittura.
Sogra e nora são amigas só em pintura.
Πεθερά και νύφη είναι φίλες μόνο στη ζωγραφιά.
الحماة والكنة صديقتان في الرسم فقط.
No tomes kaza toma vizino
Do not take a house, take a neighbor.
Ev tutma, komşu tut.
No tomes casa, toma vecino.
אל תיקח בית, קח שכן.
Ne prends pas une maison, prends un voisin.
Non prendere casa, prendi un vicino.
Não tomes casa, toma vizinho.
Μην παίρνεις σπίτι, πάρε γείτονα.
لا تختر بيتًا، اختر جارًا.
Ken mira a la djente no bive kontente
He who looks at other people does not live content.
Başkalarına bakan mutlu yaşamaz.
Quien mira a la gente no vive contento.
מי שמסתכל על אנשים אחרים לא חי מרוצה.
Qui regarde les autres ne vit pas content.
Chi guarda la gente non vive contento.
Quem olha para as pessoas não vive contente.
Όποιος κοιτάζει τους άλλους δεν ζει ευχαριστημένος.
من ينظر إلى الناس لا يعيش راضيًا.
El ke no kere kazar demanda muncho ashugar
He who does not want to marry demands a big trousseau.
Evlenmek istemeyen çok çeyiz ister.
El que no quiere casar pide mucho ajuar.
מי שאינו רוצה להתחתן דורש נדוניה גדולה.
Celui qui ne veut pas se marier réclame un grand trousseau.
Chi non vuole sposarsi chiede un grande corredo.
Quem não quer casar pede muito enxoval.
Όποιος δεν θέλει να παντρευτεί ζητά πολλή προίκα.
من لا يريد الزواج يطلب جهازًا كثيرًا.
Detras de kada ombre ke reushe ay una mujer
Behind every successful man there is a woman.
Başarılı her erkeğin arkasında bir kadın vardır.
Detrás de cada hombre que triunfa hay una mujer.
מאחורי כל גבר מצליח יש אישה.
Derrière chaque homme qui réussit, il y a une femme.
Dietro ogni uomo di successo c'è una donna.
Atrás de cada homem que triunfa há uma mulher.
Πίσω από κάθε άντρα που πετυχαίνει υπάρχει μια γυναίκα.
وراء كل رجل ناجح امرأة.
Ken vende el sol merka la kandela
He who sells the sun buys the candle.
Güneşi satan mum satın alır.
Quien vende el sol compra la vela.
מי שמוכר את השמש קונה נר.
Qui vend le soleil achète la chandelle.
Chi vende il sole compra la candela.
Quem vende o sol compra a vela.
Όποιος πουλά τον ήλιο αγοράζει το κερί.
من يبيع الشمس يشتري الشمعة.
Ladino Forever is a home for the Ladino (Judeo-Spanish) language: proverbs, songs, stories and more, gathered by Michael Halphie for Sephardic families around the world.
About Ladino Forever and the Ladino languageNew to Ladino Forever? Create account
We use a few cookies to keep the site working. With your permission we also use Google Analytics to see which pages are read and Google AdSense to show ads that keep the site free. Cookie policy · Privacy